Từ tu viện thế kỷ XII đến những clubhouse giàu lịch sử của làng golf
Chỉ chưa đầy một giờ lái xe về phía bắc Milan, một trải nghiệm golf rất khác đang chờ đón. Những fairway uốn lượn trải dài giữa khung cảnh khoáng đạt của hồ Varese và dãy Monte Rosa, nơi vẻ đẹp của cảnh quan hòa quyện với một lịch sử dường như chưa bao giờ bị thời gian chạm tới. Golf Club Varese không chỉ là một CLB golf; nơi đây là câu chuyện kéo dài gần chín thế kỷ.
Tâm điểm của câu chuyện là clubhouse nằm trong tu viện Benedictine cổ Sant’Antonino di Luvinate. Những tư liệu đầu tiên về tu viện có từ năm 1129, đưa nơi đây vào nhóm những công trình lâu đời nhất gắn với golf, thậm chí có niên đại trước nhiều dinh thự lịch sử của các CLB golf Anh. Đáng chú ý, clubhouse của Golf du Prieuré ở Sailly, Pháp, cũng nằm trong một tu viện cổ có từ năm 1180.
Qua nhiều thế kỷ, tu viện ở Varese đã trải qua không ít lần thay đổi. Vào thế kỷ XV, nơi đây từng là nơi ở tạm của các nữ tu từ Torba. Năm 1567, Tổng giám mục Carlo Borromeo cho giải thể tu viện trong cuộc cải tổ các cơ sở tôn giáo. Sau khi các nữ tu chuyển hẳn về Varese năm 1571, khu tu viện dần xuống cấp và được cải tạo thành một trang trại. Nơi đây qua tay nhiều chủ nhân, trong đó có gia tộc quý tộc Stampa, có mối liên hệ với triết gia thế kỷ XIX Alessandro Manzoni, trước khi bước sang chương mới với golf vào năm 1929. Cùng với sân 9 lỗ do Peter Gannon và Cecil Blanford thiết kế, tu viện được trùng tu thành clubhouse, với nội thất do Bica Pirelli phụ trách. Đến thập niên 1950, kiến trúc sư người Thụy Sĩ Donald Harradine đã mở rộng sân lên 18 lỗ. Sân mới được khánh thành vào tháng 10/1958, nhân dịp Italian Open, giải đấu mà Peter Alliss giành chiến thắng.
Chủ tịch Golf Club Varese, ông Umberto Gandini, là người hiểu rất rõ lịch sử của nơi này. Ông cho biết: “Tu viện từng là trung tâm đời sống kinh tế và tôn giáo của Luvinate suốt nhiều thế kỷ. Tư liệu cổ nhất chúng tôi tìm được có từ năm 1129, cho thấy bản thân công trình có thể còn ra đời sớm hơn. Trên phạm vi châu Âu, chúng tôi chưa tìm thấy CLB nào có lịch sử lâu đời hơn Varese. Vì vậy, nếu clubhouse Varese không phải lâu đời nhất thế giới thì chắc chắn cũng thuộc hàng lâu đời nhất châu Âu.”
Sau khi có thêm cơ sở từ những nghiên cứu lịch sử, CLB đang hướng tới một tầm nhìn mới, vượt ra ngoài biên giới Italy. Dự án Historic Clubhouse nhằm xây dựng một mạng lưới các CLB có clubhouse là những công trình mang đậm dấu ấn lịch sử, tạo nên bản sắc riêng. Ông Gandini chia sẻ: “Mục tiêu là phát triển một cộng đồng golf quốc tế, kết nối những CLB có clubhouse đặt trong các công trình đã tồn tại hàng thế kỷ, từ lâu đài, cung điện đến những địa điểm tôn giáo như của chúng tôi – những nơi từng mang chức năng khác trước khi trở thành clubhouse. Hiện vẫn chưa có quy định chính thức về việc gia nhập, nhưng chúng tôi hình dung các CLB sẽ được lựa chọn theo những tiêu chí lịch sử nghiêm ngặt, với các công trình có niên đại trước thế kỷ XIX … Chúng tôi là một CLB có bề dày lịch sử và đã được khẳng định vị thế, nhưng hội viên cũng rất cởi mở với những thay đổi của golf. Vì thế, họ sẵn lòng chia sẻ vẻ đẹp và đặc quyền được chơi trên một sân golf như thế này, trong một khung cảnh đặc biệt đến vậy. Phần lớn khách chơi đến từ Pháp, Thụy Sĩ và Bắc Âu, và khi đặt chân tới đây, họ thường bị ấn tượng bởi sự độc đáo của CLB.”
Những bức tường mang phong cách Romanesque, tháp chuông để lộ kết cấu đá nguyên bản, khoảng sân tu viện nhỏ nép mình giữa những hàng cột… Ở đây, lịch sử được gìn giữ cẩn trọng và trở thành một phần không thể tách rời trong bản sắc của chính CLB.
Trong bối cảnh ngày càng nhiều CLB trở nên giống nhau về cả tiêu chuẩn lẫn dịch vụ, ý tưởng đằng sau Historic Clubhouse lại khá đơn giản: tôn vinh những không gian văn hóa nơi golf không chỉ là một cuộc chơi mà còn mang đến trải nghiệm chạm đến cảm xúc và thẩm mỹ. Theo hướng đó, Varese đang muốn trở thành hình mẫu cho một cách tiếp cận khác, nơi giá trị kiến trúc và lịch sử trở thành một lợi thế chiến lược.
Chất lượng sân golf dĩ nhiên vẫn là yếu tố cốt lõi, nhưng có lẽ ngày càng nhiều người chơi cũng tìm kiếm sự chân thực, dấu ấn thời gian và vẻ đẹp nguyên bản. Ở Varese, những giá trị ấy không được tạo ra để tô điểm cho trải nghiệm; chúng vốn đã hiện hữu và được gìn giữ qua thời gian. Trong khi nhiều CLB hướng tới tương lai bằng đổi mới và hiện đại hóa, Varese cho thấy cái mới cũng có thể bắt nguồn từ quá khứ – không chỉ xem lịch sử là điều cần bảo tồn, mà còn là nền tảng để tạo nên một hướng đi mới.
Ông Gandini nói: “Chúng tôi đã tham gia mạng lưới các công trình lịch sử và dinh thự mở cửa đón khách bên ngoài hai lần mỗi năm, với các tour có hướng dẫn do đội ngũ nhân viên được FAI [Fondo per l’Ambiente Italiano, Tổ chức Bảo tồn Di sản Quốc gia Italy] đào tạo. Hội viên cũng có thể tham gia trải nghiệm tương tự. Vì vậy, bên cạnh trải nghiệm golf đẳng cấp, người chơi còn có cơ hội khám phá lịch sử của nơi này, hiểu được công trình đã thay đổi ra sao và nó gắn bó sâu sắc như thế nào với câu chuyện lớn hơn của chúng tôi.”
