Ngành công nghiệp ô tô xa xỉ không thất bại trong việc chế tạo xe điện, thế nhưng dường như lại tỏ ra bối rối trong việc tạo ra những cỗ máy khiến giới siêu giàu phải khao khát. Bước lùi để quay về với động cơ đốt trong lúc này có thể mang lại cảm giác an toàn nhất thời, nhưng đồng thời lại là một chiến lược đầy rủi ro.
Khi xe điện xa xỉ đánh mất “giấc mơ”
Chúng ta đang chứng kiến một cuộc tháo chạy hàng loạt khi có tới 12 nhà sản xuất ô tô toàn cầu đồng loạt thu hẹp kế hoạch xe điện (EV). Porsche đối mặt với sự sụt giảm lợi nhuận nghiêm trọng, Rolls-Royce tuyên bố giữ lại động cơ V12 huyền thoại, và Lamborghini cũng mạnh tay hủy bỏ mẫu xe thuần điện đầu tiên. Ước tính có tới 75 tỷ USD vốn đầu tư vào xe điện đã bị thu hồi. Giới xe sang đang rút lui về vùng an toàn của động cơ đốt trong bởi lẽ những giải pháp chạy điện hiện tại chưa xứng đáng với mức giá cao cấp mà họ định vị.
Di sản của thế giới xe siêu sang vốn được tôi luyện từ những giải đua khốc liệt như Formula 1 hay Le Mans. Khi một quý ông xuống tiền cho Ferrari hay Porsche, thứ họ mua thực chất là khối công nghệ lõi đã vượt qua những giới hạn sinh tử trên đường đua. Xe điện xa xỉ ngày nay hoàn toàn không có được hệ quy chiếu ấy khi giải đua Formula E vẫn chỉ là một cái tên mờ nhạt thiếu vắng đi tính huyền thoại. Và khi một chiếc siêu xe khoác lên mình ngôn ngữ thiết kế thực dụng đến mức đánh mất di sản, hay bị một mẫu xe phổ thông mô phỏng về mặt công nghệ với mức giá chỉ bằng một phần nhỏ, khách hàng sẽ lập tức tỉnh mộng: Tại sao phải chi trả cho một đặc quyền thượng lưu, khi giá trị cốt lõi của nó đã bị đại chúng hóa?
Sự chuyển hướng vội vàng sang động cơ Hybrid hiện tại lại bộc lộ một lỗ hổng khác: Sự ngắt kết nối giữa tư duy của các kỹ sư trong phòng thí nghiệm và thực tế sống của các nhà sưu tập.
Hệ thống pin Hybrid thế hệ mới đòi hỏi phải được vận hành thường xuyên để tránh tình trạng sụt giảm hiệu suất. Điều này hoàn toàn bình thường với người đi xe hàng ngày, nhưng lại là bài toán nan giải với các chủ nhân sở hữu cả một bộ sưu tập xe đồ sộ trong garage. Họ luân phiên sử dụng từng chiếc và có thể để một chiếc xe nằm yên trong nhiều tuần liền. Một chiếc siêu xe “bắt lỗi” chủ nhân chỉ vì họ không lái nó thường xuyên rõ ràng là một sản phẩm thiếu tính thực tế trong giới thượng lưu.
Món quà cạnh tranh bất ngờ
Khoản đầu tư 75 tỷ USD bị rút về vô tình đã trở thành món quà cạnh tranh vô giá cho các nhà sản xuất xe điện thế hệ mới từ châu Á. Họ đang tăng tốc chiếm lĩnh khoảng trống bằng cách tự chủ hoàn toàn từ công nghệ lõi về pin, kiến trúc động cơ đến hạ tầng sạc siêu tốc 5 phút – điều mà chưa một hãng xe sang phương Tây nào tối ưu hóa được.
Khi pin thể rắn (solid-state) hoàn thiện, những “ông lớn” chậm chân sẽ buộc phải mua lại các linh kiện đại trà. Ngành đồng hồ Thụy Sỹ đã quá hiểu bài học này từ cuộc khủng hoảng thạch anh nhiều thập kỷ trước: Một bộ máy tiêu chuẩn bên trong chiếc đồng hồ phổ thông là chấp nhận được, nhưng một bộ máy đại trà bên trong chiếc đồng hồ trị giá hàng chục ngàn đô-la sẽ là dấu chấm hết cho giá trị độc bản.
Sự xa xỉ đòi hỏi việc kiến tạo những giấc mơ. Louis Vuitton đại diện cho nghệ thuật dịch chuyển, Patek Philippe là di sản truyền đời. Những thương hiệu này sống sót qua mọi cuộc đại suy thoái vì danh tính của họ vượt lên trên biến động thời đại. Bước đi lùi về phía động cơ đốt trong lúc này mang lại cảm giác an toàn bởi lẽ danh sách đặt hàng vẫn chật kín và tiếng gầm của động cơ V12 vẫn làm lay động tâm hồn những người yêu xe. Thế nhưng tất cả vẫn chỉ mang tính tạm thời, và nếu không thể tự định vị lại một bản sắc theo cách đủ mạnh mẽ để làm chủ kỷ nguyên công nghệ mới, những thương hiệu gạo cội này sẽ phải chấp nhận bị tụt lại phía sau.
