Các nghệ nhân kim hoàn truyền thống tại Morocco từ lâu đã được biết đến với kỹ thuật chế tác ra những món trang sức Berber quyến rũ và đẹp nhất. Đây là một trong những nghề thủ công được đánh giá cao ở quốc gia Bắc Phi này. Chúng không chỉ là những tác phẩm nghệ thuật quý giá mà còn truyền tải lịch sử và những câu chuyện của người Berber.
Trang sức bạc là nét đẹp truyền thống lâu đời, nhưng vàng lại ngày càng phổ biến trong thời gian gần đây. Đó là do ảnh hưởng của thị hiếu hiện đại. Tất nhiên, vàng đắt hơn nhiều, phản ánh sự khan hiếm của nó. Mặt khác, bạc được sản xuất tại các mỏ địa phương ở vùng Souss-Massa-Draa và là kim loại được ưa chuộng từ thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên. Ngày nay, Morocco đứng thứ 20 về sản lượng bạc trên thế giới. Nguồn tài nguyên chính là thị trấn Tiznit, nơi đã phát triển mạnh về sản lượng và doanh số xuất khẩu.
Hồi giáo du nhập vào Morocco vào thế kỷ thứ 7, mang đến sự ảnh hưởng về mặt tôn giáo cho việc đeo trang sức bằng bạc. Tại sao? Kinh Qur’an cấm trang sức bằng vàng. Là một điểm giao thoa văn hóa do các tuyến đường thương mại, Morocco cũng nhận sự tác động từ các nhóm người nhập cư như người Do Thái từ Trung Đông. Từ những cuộc di cư ban đầu đến những cuộc di cư sau này từ Al-Andalus, những người đến đã mang theo những nghề thủ công đặc sắc của họ. Nhiều nghệ nhân bạc đã vui vẻ chia sẻ kỹ năng của mình với những người hàng xóm Berber.
Chúng ta có thể đến khu phố Do Thái Mellah ở Marrakech và Amezrou, một ngôi làng gần Zagora, để chiêm ngưỡng những nghệ nhân bạc tài ba. Họ sử dụng các kỹ thuật đúc, đục lỗ và tráng men truyền thống, mặc dù những người Do Thái từng làm nghề này không còn nữa. Nghệ thuật chạm khắc tinh xảo hiện đại là đặc trưng của Essaouira và Fes, gợi nhớ đến những người thợ kim hoàn xưa kia.
Theo truyền thống, phụ nữ Berber thường nhận được đồ trang sức bạc cầu kỳ trước khi kết hôn. Nó đóng vai trò như một nguồn tài sản khi gặp khó khăn hoặc khi không may trở thành góa phụ. Cô dâu đeo rất nhiều đồ trang sức đội đầu, hoa tai, vòng cổ và nhẫn trong ngày cưới.
Tasfift là kiểu mũ đội đầu truyền thống của người Berber trong đám cưới. Đó là một chiếc mũ đội đầu lộng lẫy với nhiều đồng xu bạc và niken được trang trí bởi Vua Mohammed V hoặc Hassan II. Trên đỉnh thường có hình một con gà trống (hoặc gà mái) để cầu mong sự sinh sôi nảy nở. Những chiếc mũ đội đầu này sử dụng san hô, hổ phách và đá bán quý cùng với các đồng xu và dây chuyền thông thường. Mỗi hình dạng đều có ý nghĩa riêng, nhiều hình dạng tượng trưng cho việc xua đuổi tà ma.
Một món đồ bằng bạc điển hình được gọi là fibula. Đó là một chiếc trâm cài hoặc ghim có dây chuyền gắn kèm, thường được dùng để cài các vật dụng như áo choàng. Người La Mã đã mang thiết kế ban đầu đến Morocco, phần nào giống với ghim an toàn ngày nay. Người Berber, theo phong cách đặc trưng của họ, đã nâng tầm tính thẩm mỹ và biểu tượng. Hình tam giác hiện nay tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở, gia đình và mái ấm (một người phụ nữ và một chiếc lều).
Du khách đến Morocco rất mong chờ được nhìn thấy Bàn tay Fatima hay Hamsa ở nhiều khu chợ địa phương. Đây là một trong những hình thức trang sức chính nhưng cũng được tìm thấy trong những vật dụng thiết thực như tay nắm cửa. Cả người Do Thái và người Hồi giáo đều sử dụng nó để xua đuổi điều xấu và tà ma. Biểu tượng Hamsa gồm một bàn tay 5 ngón, tượng trưng cho ngôi sao 5 cánh trong các nền văn hóa khác.
Cũng phổ biến không kém là Agadez hay thánh giá phương Nam, một mặt dây chuyền có nguồn gốc từ các bộ lạc sa mạc Touareg. Đáng chú ý, có tới 21 biến thể khác nhau về thánh giá Agadez; mỗi biến thể đại diện cho một bộ lạc hoặc vùng đất. Thánh giá Agadez bằng bạc truyền thống được sản xuất bằng kỹ thuật đúc sáp cổ xưa, một quy trình nhiều bước. Đầu tiên, kim loại được nung chảy trên than hồng trước khi đổ vào khuôn sáp, sau đó đặt vào khuôn đất sét. Người thợ thủ công có thể chọn thêm gỗ, thủy tinh hoặc đá bán quý để tạo điểm nhấn. Agadez là một công cụ định hướng trong sa mạc. Điều này thể hiện rõ ở chỗ thánh giá trung tâm biểu thị 4 hướng la bàn.
Nghệ thuật chạm khắc tinh xảo là phong cách đặc trưng của cả người Do Thái và người Berber, được truyền lại qua nhiều thế hệ. Vẻ đẹp tinh xảo của trang sức được nghệ nhân tỉ mỉ chế tác từ dây bạc mảnh. Để tạo thêm điểm nhấn, các họa tiết được phủ niello, một chất màu đen.
Di sản của người Berber vẫn còn tồn tại và kỹ thuật đúc vẫn được sử dụng. Đó là phương pháp đơn giản đổ bạc nóng chảy vào khuôn để làm cứng trước khi phủ niello. Chạm khắc là quá trình cắt từng mảnh riêng lẻ thành nhiều hình dạng khác nhau. Các nghệ nhân Morocco ưa chuộng thiết kế chạm khắc tinh xảo, bao gồm quy trình cổ xưa là dùng búa đập để tạo hình kim loại, tạo ra cả hiệu ứng gồ ghề và phẳng.
