Champagne từ lâu được nhận diện qua ba cái tên quen thuộc: Chardonnay, Pinot Noir và Pinot Meunier. Nhưng ở rìa bản đồ Champagne, xa khỏi ánh đèn của Épernay hay Reims, đâu đó vẫn tồn tại một lớp ký ức rất khác của vùng đất này được lưu giữ trong những giống nho cổ xưa gần như đã biến mất khỏi đời sống đương đại.
Arbane, Petit Meslier hay Pinot Blanc không phải những cái tên quen thuộc. Chúng hiếm thấy đến mức nhiều người yêu Champagne cả đời cũng chưa từng nếm qua. Thế nhưng tại Aube, ở miền nam Champagne, gia đình Moutard đã kiên nhẫn gìn giữ những giống nho này qua nhiều thế hệ như một phần của trách nhiệm thừa kế lịch sử vẻ vang
Champagne Moutard là một nhà làm vang gia đình nhỏ, nằm ở vùng Côtes des Bar, nơi đất Kimmeridgian giàu đá vôi tạo nên nền tảng khoáng chất rõ rệt cho rượu. Trong khi phần lớn diện tích vẫn dành cho Pinot Noir và Chardonnay, Moutard sở hữu những thửa nho hiếm hoi trồng giống Arbane, Petit Meslier và Pinot Blanc; nhiều gốc trong số đó đã được trồng từ đầu thập niên 1950. Đây được xem là một trong những quần thể nho cổ hiếm nhất còn tồn tại tại Champagne.
Thay vì nhân giống theo cách đồng loạt từ một cây duy nhất như thường thấy, Moutard chọn cách giữ lại sự đa dạng tự nhiên bằng việc nhân giống từ nhiều gốc nho khác nhau. Cách làm này đòi hỏi thời gian, sự nhẫn nại và chấp nhận rủi ro, nhưng đổi lại là chiều sâu và cá tính không thể sao chép. Alexandre Moutard, đại diện thế hệ thứ tư của gia đình, xem mình là người gìn giữ hơn là người sáng tạo: gìn giữ những giống nho từng là một phần bản sắc Champagne trước khi bị lãng quên vì năng suất thấp và khó canh tác.
Tinh thần ấy thể hiện rõ nhất trong Cuvée des 6 Cépages – chai Champagne được tạo nên từ sáu giống nho: Arbane, Petit Meslier, Pinot Blanc, Chardonnay, Pinot Noir và Pinot Meunier. Mỗi niên vụ có thời gian ủ rất lâu trước khi ra thị trường, qua đó cho phép rượu lên men chậm rãi, bộc lộ từng lớp hương vị.
Song song đó là những chai đơn giống cực hiếm như Vieilles Vignes Arbane hay Petit Meslier Vintage, với sản lượng chỉ khoảng vài nghìn chai mỗi năm. Những chai rượu này không hướng đến sự hào nhoáng mà dành những người sẵn sàng lắng nghe sự tinh tế của cấu trúc, độ acid cao, khoáng tính rõ rệt cũng như khả năng trưởng thành theo thời gian.
Giữa một thế giới Champagne ngày càng đồng nhất về phong cách và sản lượng, những chai rượu từ Arbane hay Petit Meslier của Moutard nhắc ta nhớ rằng Champagne không chỉ là biểu tượng của lễ hội, mà còn là câu chuyện của đất, của giống nho, và của những người chọn ở lại với lịch sử thay vì bỏ nó lại phía sau.
