#1 Giải thoát bóng khỏi lỗ thông khí (aeration hole) trên fairway và green
Các lỗ thông khí trên fairway hoặc green đóng vai trò quan trọng trong quá trình bảo dưỡng cần thiết cho mặt sân (nếu không, cỏ sẽ chết dần), nhưng chúng có thể gây ảnh hưởng lớn đến mọi cú đánh, từ gạt bóng, chip bóng cho đến các cú đánh bằng gậy sắt full-swing.
Nếu mới làm quen với sân golf, người chơi nên biết rằng có những trường hợp được phép sửa chữa các hư hại trên sân. Ví dụ, theo Điều 13.1c, người chơi có thể sửa các vết hằn do đinh giày, vết lõm do bóng rơi (ball mark), vết lấp lỗ cũ và dấu chân động vật trên green. Điều 16.1b cho phép giải thoát bóng khỏi “điều kiện sân bất thường” tại khu vực chung.
Tuy nhiên, vấn đề là định nghĩa về “điều kiện sân bất thường” không bao gồm các lỗ thông khí. Nếu nhân viên bảo dưỡng tạo ra một vết lõm sau khi dỡ bỏ thảm cỏ, chặt cây hoặc sửa đường ống thoát nước, người chơi hoàn toàn được quyền giải thoát. Các cục đất hoặc cỏ lấy ra từ lỗ thông khí được coi là “vật cản rời” và có thể được dời đi. Tuy nhiên, chính bản thân lỗ thông khí lại được xem là một phần của quy trình bảo dưỡng sân bình thường. Nếu cú gạt bóng bị nảy lên do lỗ này hoặc cú chip bị đổi hướng khi lăn vào green thì thật không may, đó chỉ là một phần của cuộc chơi.
Tuy nhiên, đây là lúc sân golf hoặc hội đồng giải đấu có thể mang lại tin vui cho người chơi. Việc cho phép giải thoát khỏi lỗ thông khí không nhất thiết phải vi phạm luật. Có một “Luật Địa phương Mẫu E-4” (Model Local Rule E-4) cho phép giải thoát không phạt trong một số trường hợp. Cụ thể như sau:
Nếu sân hoặc hội đồng giải đấu đã áp dụng Luật E-4, người chơi có thể thực hiện giải thoát nếu bóng nằm trong hoặc chạm vào lỗ thông khí. Tuy nhiên, sẽ không được giải thoát nếu tư thế đứng, cú vung gậy hoặc đường đánh bị cản trở bởi lỗ thông khí. Điều này bao gồm cả đường đánh bóng trên green. Nếu bóng nằm trong lỗ, người chơi được phép giải thoát (nhớ đặt bóng xuống green, không được thả bóng) bởi vì cú lăn ban đầu của bóng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Bóng có thể sẽ nảy ra khỏi lỗ ngay khi bắt đầu. Tuy nhiên, tất cả những lỗ thông khí nằm giữa vị trí của người chơi và lỗ mục tiêu đều là một phần của thử thách trong ngày hôm đó. Người chơi sẽ không được giải thoát chỉ để tránh các lỗ này và cũng không được di chuyển bóng để tránh chúng.
Có vài lý do khiến người chơi không được phép di chuyển bóng để tránh các lỗ thông khí gây ảnh hưởng đến tư thế đứng, cú vung gậy hay đường đánh của mình. Lý do chính là người chơi có thể mất đến nửa vòng đấu chỉ để tìm một vị trí thích hợp đặt bóng, do sân có quá nhiều lỗ như vậy.
Ngoài ra, cần lưu ý rằng nếu thực hiện thả bóng để tránh lỗ thông khí theo Luật Địa phương Mẫu E-4 mà bóng lại rơi trúng một lỗ thông khí khác, người chơi có thể tiếp tục thả lại bóng cho đến khi tìm được vị trí không bị vướng vào bất kỳ lỗ thông khí nào trong số đó. Tuy nhiên, đừng làm ảnh hưởng quá nhiều đến thời gian của những người chơi phía sau.
#2 Bóng lăn đến vị trí gần lỗ hơn sau khi được thả
Cho dù đang có quyền giải thoát bóng mà không bị phạt (ví dụ: do vật cản cố định) hay giải thoát có phạt (ví dụ: do bóng ở vị trí không thể đánh được), người chơi vẫn nên ghi nhớ rằng khu vực giải thoát là một hình bán nguyệt được xác định bởi gậy dài nhất trong túi (trừ gậy gạt bóng/putter). Hình ảnh minh họa của USGA cho thấy rõ điều này.
Như bạn thấy, cú thả bóng được coi là hợp lệ (đừng quên thả bóng từ độ cao ngang đầu gối) nếu bóng rơi và dừng lại trong phạm vi hình bán nguyệt này. Việc bóng dừng lại ở vị trí gần lỗ hơn so với điểm thả ban đầu không thành vấn đề, miễn là bóng vẫn nằm trong khu vực hình bán nguyệt đó.
Khu vực giải thoát sẽ chuyển từ hình bán nguyệt sang hình tròn đầy đủ khi bạn áp dụng phương án giải thoát theo đường thẳng về phía sau (thường gọi là “back-on-the-line”). Đây là một lựa chọn thay thế hữu ích; chẳng hạn, khi đánh bóng vào khu vực phạt (penalty area), bạn có thể muốn thực hiện một cú swing trọn vẹn về phía green thay vì một cú đánh nửa lực (half-wedge shot) ở tư thế khó khăn. Cách thực hiện như sau:
Trước tiên, hãy xác định điểm mà bóng của bạn cắt qua mép khu vực phạt lần cuối. Sau đó, sử dụng điểm đó và vị trí lỗ để hình dung một đường thẳng nối liền hai điểm này. Cuối cùng, kéo dài đường thẳng đó về phía sau lưng bạn, xa bao nhiêu tùy ý tính từ điểm bóng cắt vào khu vực phạt. Bạn có thể thả bóng tại bất kỳ điểm nào trên đường thẳng đó; bóng sẽ được coi là đang trong trận đấu (in play) nếu dừng lại trong phạm vi một chiều dài gậy tính từ điểm thả theo bất kỳ hướng nào (tất nhiên vẫn có một vài giới hạn mà chúng ta sẽ đề cập ngay sau đây).
Điểm cuối cùng này rất quan trọng, đặc biệt là để hiểu tình huống được nêu ở tiêu đề bài viết. Bóng hoàn toàn có thể dừng lại ở vị trí gần lỗ hơn so với điểm xác định khu vực giải thoát ban đầu. Lý do rất đơn giản: bóng vẫn nằm xa lỗ hơn so với điểm mà nó cắt vào khu vực phạt lần cuối (điều này thỏa mãn quy tắc “không được gần lỗ hơn” mà hầu hết các golfer đều đã quen thuộc).
Dưới đây là các ví dụ về cú thả bóng hợp lệ và không hợp lệ khi áp dụng phương pháp giải thoát theo đường thẳng về phía sau (hình ảnh minh họa của USGA). Các giới hạn đối với khu vực giải thoát này bao gồm: (1) Điểm giải thoát không được gần lỗ hơn vị trí bóng cắt qua mép khu vực phạt lần cuối; (2) khu vực này có thể nằm ở bất kỳ phần nào của sân, ngoại trừ chính khu vực phạt đó; (3) bóng sau khi thả phải nằm lại trong cùng phần sân nơi bóng chạm đất lần đầu tiên.
Phương án giải thoát “back-on-the-line” (Điều 17.1d(2)) rất đáng ghi nhớ, vì nó có thể giúp bạn tiết kiệm một hoặc hai gậy nhờ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cú đánh tiếp theo sau khi bị phạt.
