Từ nhựa sinh học làm từ tảo, lông thú nhân tạo cho đến chất liệu da chế tác từ collagen sứa hay vảy cá, tương lai của ngành thời trang xa xỉ đang được định hình bởi những kỹ sư tài ba trong phòng thí nghiệm. Nhưng khi lăng kính khoa học chạm ngõ thế giới lụa là xa hoa, liệu đó là một cuộc cách mạng duy mỹ hay chỉ là một trong những chiêu trò tiếp thị đắt đỏ?
Mùa xuân năm nay, giới mộ điệu quốc tế xôn xao trước thông tin thương hiệu Enfin Levé trình làng một chiếc túi xách mà họ tuyên bố được làm từ “da khủng long T-Rex nuôi cấy”. Bằng cách tái cấu trúc chuỗi collagen từ các hóa thạch Tyrannosaurus rex 68 triệu năm tuổi, các nhà khoa học khẳng định đã tạo ra một cấu trúc vật liệu hoàn mỹ, có thể phân hủy sinh học nhưng mang đặc tính kết cấu giống hệt da thuộc truyền thống. Chiếc túi được định giá khởi điểm tại một buổi đấu giá với con số không tưởng: 500.000 Bảng Anh (tương đương 660,000 USD).
Dẫu câu chuyện về da T-Rex có thể chỉ là một cú “bắt trend” quá đà, nó lại phản ánh một thực tế không thể đảo ngược: Thời trang xa xỉ đang đứng trước áp lực phải tự tái định nghĩa vì sự cạn kiệt tài nguyên. Dẫu vậy, đối với những khách hàng thượng lưu, một sản phẩm gắn mác “bền vững” hay “thân thiện với môi trường” chưa bao giờ là động lực tối thượng để họ mở hầu bao. Giá trị của sự xa xỉ nằm ở câu chuyện đi kèm. Nếu một thương hiệu có thể kể một giai thoại đủ ly kỳ, độc đáo về loại chất liệu kỳ lạ cấu thành nên sản phẩm, đó mới là thứ đặc quyền khiến giới siêu giàu khao khát.
Tư duy này đang dần xoay trục định nghĩa về sự sang trọng. Bên cạnh những di sản thủ công lâu đời, sự đổi mới khoa học kỹ thuật đang trở thành một thước đo đẳng cấp mới. Xa xỉ giờ đây không chỉ là những đường kim mũi chỉ được khâu tay bởi các nghệ nhân gạo cội, mà còn là nơi trí tuệ nhân loại giới hạn tầm ảnh hưởng lên hành tinh, nơi chuỗi cung ứng minh bạch và các phát kiến công nghệ được tôn vinh.
Đó là lý do vì sao cuộc chơi vật liệu tương lai không còn là sân khấu độc diễn của những thương hiệu khởi nghiệp non trẻ, mà các “ông lớn” tại kinh đô thời trang đã sớm nhập cuộc. Hermès dành nhiều năm thử nghiệm loại da làm từ sợi nấm mycelium. Stella McCartney liên tục tiên phong với các loại lông vũ thực vật trên các sàn diễn Haute Couture. Trong khi đó, chất liệu da cá cao cấp của Nova Kaeru đã xuất hiện đầy kiêu hãnh trong các bộ sưu tập của Burberry, Rick Owens hay Givenchy.
Tất nhiên, những chất liệu thí nghiệm này không sinh ra để khai tử hay thay thế hoàn toàn da thuộc, lụa là hay sợi polyester truyền thống. Tương lai của thời trang là một bảng màu đa sắc, nơi các vật liệu sinh học cao cấp đồng kiến tạo và chung sống hòa bình cùng các giá trị kinh điển. Chiếc túi da T-Rex vừa qua đã gửi đi một thông điệp rõ ràng: Chương tiếp theo của thế giới xa xỉ sẽ không chỉ được vẽ nên trên những bản phác thảo mà còn đang được lặng lẽ nuôi cấy tỉ mỉ trong những đĩa petri nơi phòng thí nghiệm.
