Công ty kiến trúc Tod Williams Billie Tsien Architects (TWBTA) có trụ sở tại Mỹ vừa hoàn thành công trình vinh danh Tổng thống Mỹ Barack Obama. Đơn vị thi công đã ốp đá granit cho phần lớn bề mặt bên ngoài tòa nhà, bao quanh cấu trúc sừng sững này là những ngọn đồi nhỏ được phủ xanh.
Mười năm sau khi Barack Obama kết thúc nhiệm kỳ, Trung tâm Tổng thống Obama sẽ bắt đầu mở cửa đón khách thăm quan tại khu South Side của Chicago. Với điểm nhấn là tòa nhà ốp đá granit cao 69 mét, trung tâm này cũng bao gồm nhiều tòa nhà thấp tầng được bao phủ phần lớn bởi cảnh quan.
“Trung tâm này nhằm tượng trưng cho hành trình của Tổng thống Obama với tư cách là một nhà tổ chức cộng đồng kiêm tổng thống Mỹ,” kiến trúc sư Paul Schulhof, đối tác của TWBTA trong dự án này và hiện đang điều hành công ty riêng của mình, cho biết.
“Cấu trúc này được thiết kế để giúp du khách khám phá lịch sử đồng thời truyền cảm hứng cho họ tạo ra sự tiến bộ trong cộng đồng của chính mình. Ý tưởng này được thể hiện về mặt kiến trúc thông qua một khuôn viên phức hợp gồm nhiều tòa nhà.”
Trong khi các công trình phụ trợ nằm nép mình trong cảnh quan do Michael Van Valkenburgh thiết kế, bản thân tòa nhà chính lại vô cùng đồ sộ. Đây là yêu cầu từ Tổng thống Obama mà Tod Williams, người đồng sáng lập TWBTA cảm thấy khá bất ngờ ngay từ ban đầu.
Ông chia sẻ về giai đoạn đầu thi công: “Lúc đó chúng tôi không nghĩ đến một tòa tháp cao. Chúng tôi nghĩ ngài ấy không thích những thứ quá khoa trương khiêm, vậy nên kích thước công trình sẽ hơi khiêm tốn”.
Tòa tháp được bao phủ bởi đá granit New Hampshire, với một phần đỉnh tạo thành những chữ cái cao năm feet (khoảng 1,5 mét) ghép thành các từ trong bài phát biểu của Obama. Những chữ cái này tạo thành một bức bình phong cho phòng quan sát trên cao ở đỉnh công trình, nơi du khách có thể chiêm ngưỡng phần lớn khu phức hợp. Theo Williams, việc sử dụng đá granit khiến tòa nhà khơi gợi nhiều “cảm xúc”. Độ sáng bên trong sẽ thay đổi theo thời tiết mưa hoặc nắng.
Một vài ô cửa sổ được bố trí không đối xứng, tạo nên vẻ ngoài trừu tượng, mang tính điêu khắc mà đơn vị kiến trúc ví như bốn bàn tay ôm nhau theo chiều dọc. Williams cho biết: “Trông như một khối đá nguyên khối, nhưng thực chất toà nhà được tạo thành từ bốn bàn tay đang chụm vào nhau. Chúng tôi muốn tòa nhà trở nên thú vị và khác biệt từ mỗi phía, để nó thực sự mang tính biểu tượng như một di tích lịch sử mang tính điêu khắc. Điều này cũng không gây khó khăn khi chúng tôi không cần phải thi công quá nhiều cửa sổ”.
Lối vào tòa nhà hướng ra một sân trong lát đá, cũng là lối vào khu phức hợp rộng lớn. Tại lối vào, một hốc trên đá granit được lấp đầy bằng các tấm kính mờ có thể phát sáng vào ban đêm. Trung tâm nằm trên khuôn viên rộng khoảng 8 hecta ở phía tây bắc của Công viên Jackson, nối tiếp đến Công viên Midway Plaisance ở rìa phía nam của Đại học Chicago.
Công viên Jackson được thiết kế vào cuối thế kỷ 19 bởi kiến trúc sư cảnh quan người Mỹ Frederick Law Olmsted, người đã tạo nên tên tuổi sau công trình công viên Central Park, và ban đầu những người bảo tồn không hài lòng với quyết định phá vỡ thiết kế của công viên đô thị này.
Theo Williams, studio của ông được chọn từ 7 đơn vị tham gia vì tầm nhìn của họ về trung tâm như một khuôn viên tích hợp. “Chúng tôi là những người duy nhất trong số 7 đơn vị đề xuất ý tưởng thiết kế một khuôn viên, với các lối đi để kết nối cảnh quan, phủ kín toàn bộ khu vực bằng đất càng nhiều càng tốt và biến nó thành một cảnh quan phức hợp,” ông chia sẻ.
Một phần của yêu cầu thiết kế bao gồm việc lấp đầy con đường 6 làn xe chạy xuyên qua công viên, kết nối lại không gian đô thị; có lẽ là một sự đánh đổi cho việc phá vỡ kế hoạch của Olmsted. Hầu hết các tòa nhà được bố trí tập trung ở phía bắc của khu đất, với Tòa nhà Diễn đàn, một chi nhánh Thư viện Công cộng Chicago và một gian trưng bày trải rộng theo các hình chữ nhật lệch nhau ở phía nam của cấu trúc toà nhà chính.
Chúng vươn lên như những cảnh quan phân tầng, tạo ra các khoảng sân và không gian trống cho các khu vườn và quảng trường ở giữa. Từ đây, các sân chơi, bãi cỏ rộng lớn và công viên đất ngập nước được ngăn cách bởi những con đường uốn lượn và cầu vượt dẫn du khách đến rìa phía nam của khu đất, nơi studio Moody Nolan của Mỹ đã lắp đặt một tòa nhà thể thao có tên là Home Court.
Ở phía bắc của khu đất, Women’s Garden hiện có đã được xây dựng lại với một loạt các con đường xoắn ốc phân nhánh từ một cảnh quan hình tròn. Tất cả các bãi đậu xe đã được đẩy xuống dưới hầm, thậm chí hệ thống thoát nước cũng được thiết kế tỉ mỉ.
Sảnh của tòa tháp có không gian rộng mở và nội thất được thiết kế bằng kim loại phủ lớp gỉ, gỗ và bê tông lộ thiên. Một số khu vực của giếng trời và tầng lửng có sàn gỗ bóng loáng. Giếng trời khổng lồ với cầu thang xoắn ốc vươn lên, đi ngang qua tác phẩm nghệ thuật có tên là Sự nổi dậy của Mặt trời của Julie Mehretu, một bức tranh trên một tấm kính lớn, trông giống như kính màu khi nhìn từ bên ngoài và bên trong.
