Khi các hãng xe đua nhau phô diễn sự hào nhoáng của màn hình kỹ thuật số và những tiện ích “tương lai”, một làn sóng ngược dòng đang dần hình thành. Từ Tesla, Mercedes-Benz cho đến Porsche và Audi, các ông lớn trong ngành ô tô đang âm thầm thừa nhận rằng đôi khi, những đổi mới công nghệ của họ đã ưu tiên sự hào nhoáng hơn là chức năng, và quyết định “quay xe” để tìm lại sự tiện dụng nguyên bản.
Bài học từ những “đổi mới thừa thãi”
Lịch sử ngành xe vốn đầy rẫy những sáng kiến từng được tung hô rồi nhanh chóng bị lãng quên. Những chiếc dây đai an toàn tự động từng là đỉnh cao công nghệ thập niên 80, hay những chiếc chìa khóa thông minh với màn hình cảm ứng cồng kềnh của BMW năm 2015, đều đã trở thành dĩ vãng khi người dùng cho biết họ không thực sự cần đến chúng. Lincoln gần đây cũng đã khai tử tính năng đỗ xe tự động sau khi nhận ra tỷ lệ người dùng sử dụng là con số không tròn trĩnh.
Sean Tucker, biên tập viên tại Kelley Blue Book, nhận định đầy thẳng thắn: “Nhiều hãng xe đổ cả đống tiền vào các hệ thống tự động chỉ để nhận ra rằng chẳng ai dùng đến. Họ loại bỏ nó vì giữ lại cũng chẳng để làm gì.”
Cái bẫy “Công nghệ vì công nghệ”
Tại sao các hãng xe lại đi quá đà như vậy?
Câu trả lời nằm ở sự khác biệt hóa. Trong một thị trường mà các trang bị cơ bản như Apple CarPlay đã trở thành tiêu chuẩn trên mọi dòng xe từ bình dân đến hạng sang, các hãng xe phải nỗ lực tột độ để khiến sản phẩm của mình trông “thượng lưu” hơn. Đôi khi, việc tích hợp tất cả vào một màn hình trung tâm còn là một cách cắt giảm chi phí sản xuất: lược bỏ hàng tá nút bấm và dây dẫn cơ học phức tạp. Tuy nhiên, Alastair Weaver, Tổng biên tập Edmunds, cảnh báo: “Nếu không cẩn thận, các hãng xe sẽ chỉ nhồi nhét những thứ mà khách hàng không hề muốn và chẳng bao giờ sử dụng.”
Một kỷ nguyên của sự tỉnh táo
Ola Källenius, CEO của Mercedes-Benz, đã đưa ra quyết định quay lại sử dụng nút xoay chỉnh âm lượng truyền thống trên vô lăng cho dòng GLC SUV, sau khi khách hàng phản đối dữ dội hệ thống cảm ứng hiện đại. Ông thừa nhận: “Đôi khi bạn phải lùi một bước để tiến hai bước. Đó không phải là công nghệ vì mục đích của công nghệ, mà là lắng nghe khách hàng.”
Không chỉ dừng lại ở đó, Mercedes-AMG cũng đang cân nhắc khôi phục động cơ V-8 đầy uy lực thay vì chỉ tập trung vào các động cơ ít xi-lanh tiết kiệm nhiên liệu sau những làn sóng phản đối từ cộng đồng những người đam mê. Tại Audi, CEO Gernot Döllner hứa hẹn một “kỷ nguyên của sự rõ ràng”, cam kết đơn giản hóa quy trình sản xuất và các tùy chọn vô lăng vốn đã quá rối rắm trong những năm gần đây.
Cá nhân hóa song song đơn giản hóa
Sự thay đổi này không có nghĩa là ô tô sẽ quay về thời kỳ Analog. Thay vào đó, ngành xe hơi đại diện cho một tư duy thiết kế “sensible” (hợp lý) hơn. Triết lý mới của Audi hay Tesla giờ đây là làm sao để công nghệ trở nên trực quan thay vì choáng ngợp.
Khi sự mệt mỏi vì công nghệ (tech fatigue) đang dần phổ biến, khách hàng không còn muốn bị bao vây bởi những màn hình dài vô tận hay các menu điều khiển ẩn sâu dưới nhiều lớp cảm ứng. Họ cần sự thấu hiểu. Những gì chúng ta đang chứng kiến không phải là sự thoái trào của công nghệ ô tô, mà là sự trưởng thành của một ngành công nghiệp.
Sau nhiều năm chạy đua với những gì “mới nhất”, các nhà sản xuất cuối cùng cũng nhận ra bài học đắt giá: Sự xa xỉ đích thực không nằm ở việc nhồi nhét bao nhiêu tính năng, mà nằm ở chỗ công nghệ đó có giúp trải nghiệm lái trở nên tự nhiên hơn hay không. Đôi khi, một nút xoay vật lý mang lại cảm giác phản hồi chân thực còn giá trị hơn cả mười lớp menu cảm ứng hào nhoáng nhưng khó sử dụng.
